संसारका सबैभन्दा जीवन्त चराहरु: २६ रङ्गीला प्रजाति र तिनका कथा

चराहरु प्रकृतिका बाँच्ने इन्द्रेणी हुन्—जंगल, हिलोभूमि र आकाशलाई रातो, निलोदेखि इन्द्रेणी झल्किने नीलो सम्मका रङले सजाउँदै। संसारभर करिब १०,००० प्रजातिका चराहरु पाइन्छन्, र यी पंखे चमत्कारिक जीवहरु आफ्नो चम्किलो रङ्ग र फरक व्यवहारले सधैं आकर्षित गर्छन्। तल २६ वटा सबैभन्दा रङ्गीन चराहरुको विशेषता, बासस्थान र मोहकता सहितको परिचय पाउन सकिन्छ।

विल्सनको बर्ड अफ पैराडाइज (Diphyllodes respublica)

निलो "टोपी" जस्तो मुकुट–असलमा कालो पंखले छोपिएको नाङ्गो छाला–का लागि प्रसिद्ध यस चराको शरीरमा पहेंलो घाँटी, रातो ढाड, हरियो छाती, बैगुनी खुट्टा, र दुई घुमाउरो पूच्छर हुन्छ। रङ्ग प्रकाशमा झनै चम्किन्छ, र प्रजाति पूर्वी इन्डोनेशिया, अष्ट्रेलिया र पापुआ न्यू गिनियाका खोला–बनमा पाइन्छ। यसले कीरा र फलमुख्य खान्छ। भालेले साथी आकर्षणको लागि क्षेत्र सफा गरेर नृत्य प्रस्तुत गर्छ।

रातो–घाँटी टानेजर (Tangara cyanocephala)

पूर्वी दक्षिण अमेरिकाको रूखको टुप्पोमा पाइने यस चराको पहेँलो–हरियो शरीर, निलो–बैजनी टाउको र चम्किलो रातो घाँटी हुन्छ। ४ देखि ८ इन्च लामो र ८ ग्राम तौलको यो चराले कीरा र फल खान्छ, र प्रायः canopy यात्रा गर्दा देखिन्छ।

स्पाङ्गल्ड कोटिङ्गा (Cotinga cayana)

अमेज़न जंगलमा देखिने यस चराको भाले turquoise शरीर र गाढा गुलाबी घाँटी हुन्छ। ७–८ इन्च लामो, २–२.५ औंस तौलको यो चराले फल खान्छ। भाले आवाज निकाल्दैन, तर उड्दा सिउँ सिउँ ध्वनि गर्छ।

म्यान्डरिन बतख (Aix galericulata)

चीन, जापान र कोरियाली संस्कृतिमा प्रेमको प्रतीक। भालेमा सुनौलो शरीर, बैजनी छाती, हरियो, निलो र सेतो रंग मिसिएको हुन्छ। १६–१८ इन्च लामो, यो चराले पानीकिरा, माछा, कीरा र वनस्पति खान्छ। भालेलाई चीलन–रक्षक मानिन्छ। यो यूरेोप, रूस र उत्तर अमेरिकामा पनि भेटिएको छ।

किर्ल–बिल्ड टूकेन (Ramphastos sulfuratus)

रेनबो जस्तो चोंचका कारण सबैभन्दा रङ्गीन टूकेन। शरीर कालो, घाँटी पहेँलो। १७–२२ इन्च लम्बाई र ठूलो प्वाँख फैलाव छ। मध्यम अमेरिका र कोलम्बियामा फल, कीरा र अण्डा खान्छ, झुण्डमा बस्छ, र १–५ अण्डा स्याहार्छ।

पश्चिमी मुकुट कबुतर (Goura cristata)

टर्कीसँग मिल्दोजुल्दो आकार, निलो शरीर, लहरेदार मुकुट र आँखा वरिपरि गाढा निलो मास्क। पश्चिमी न्यू गिनियामा पाइन्छ। भालेले पंख प्रदर्शन र आवाज निकालेर प्रजनन नृत्य गर्छ। एक अण्डा पारिन्छ।

लेडी गोल्डियन फिन्च (Erythrura gouldiae)

इन्द्रेणी रंग भएका कारण “रेनबो फिन्च” भनिन्छ। ५ इन्च लामो यस चरामा रातो, पहेंलो, हरियो, निलो र कालो भाग हुन्छ। उत्तर–पश्चिमी अष्ट्रेलियामा घाँसका बीउ खान्छ। टाउकाको रङ फरक भएको जोडीले सन्तान मृत्यु दर बढाउँछ, त्यसैले प्रजातिले मिश्रित जोडी छनौट गर्छ।

सामान्य किङ्गफिस्टर (Alcedo atthis)

दुनियाभर खोलाकिनारामा पाइने सबैभन्दा रङ्गीन किङ्गफिस्टर। ६–७ इन्च लामो, निलो–हरियो पृष्ठभाग र सुन्तले छाती हुन्छ। लामो चोंचले माछा समात्छ। मौसमी जोडी मिलेर ३–६ अण्डा हुर्काउँछन्।

रातो–दाह्री बि–इटर (Nyctyornis amictus)

दक्षिण–पूर्वी एशियाको घना जंगलमा पाइने हरियो शरीर, गुलाबी–बैजनी टाउको र रातो छाती भएको चराको जोडीले नदी किनारका सुरुङमा २–९ अण्डा राख्छ।

पैराडाईज टानेजर (Tangara chilensis)

अमेज़न बेसिनको canopy मा पाइने हरियो टाउको, निलो पिठ्यूँ र पहेंलो–निलो मिश्रित शरीर भएको चराले किरा खान्छ र मधुर गीत गाउँछ।

लिलाक–छाती रोलर (Coracias caudatus)

केन्या र बोत्स्वानाको अनौपचारिक राष्ट्रिय चराले हावामा डाइभ नृत्य गर्छ। १४.५ इन्च लामो यो चरामा निलो, बैजनी, हरियो र खैरो रंग हुन्छ।

एन्डियन कक–अफ–द–रक (Rupicola peruvianus)

पेरुको राष्ट्रिय चराले रातो टाउको र छाती, कालो शरीर र पहेंलो घाँटी देखाउँछ। भाले अत्यन्तै प्रदर्शनकारी हुन्छन्, तर बच्चा पालन मादाले गर्छ।

क्रिमसन रोजेला (Platycercus elegans)

पूर्वी अष्ट्रेलियामा भेटिने रातो शरीर र निलो पंख भएको १०–१४ इन्च लामो, अत्यन्त सामाजिक चराले झुपडीमा घाँस, फल खान्छ।

अमेरिकन पर्पल ग्यालिन्युल (Porphyrio martinicus)

दलदली क्षेत्रमा पाइने बैजनी, हरियो र नीलो रंग भएको यो चराले पानीमा चल्न लामो पहेंलो खुट्टा प्रयोग गर्छ।

स्प्लेंडिड फेयरी रेन (Malurus splendens)

अष्ट्रेलियाको झाडीमा पाइने निलो र turquoise रंगको भालेले फूलका पंखुरी भेटी दिन्छ। समूहगत रुपमा बच्चा पालन गर्छन्।

कर्ल–क्रेस्टेड अरासारी (Pteroglossus beauharnaesii)

अमेज़नको यो चरामा कर्ल–जस्तो टाउको पंख र पहेंलो, रातो, हरियो मिसिएको शरीर हुन्छ। १६–१८ इन्च लामो र hollow रूखमा घोंसला बनाउँछ।

भारतीय मयूर (Pavo cristatus)

सबैभन्दा प्रसिद्ध रङ्गीन चरामध्ये—भालेको निलो–हरियो छाती र पाँच फिट लामो पुच्छर फ्यान हुन्छ। भारतको राष्ट्रिय चराले थुप्रै बच्चा उत्पादन गर्ने तर मादा एक्लै हुर्काउने गर्छ।

उत्तरी कार्डिनल (Cardinalis cardinalis)

हिउँमा रातो चमक दिने यो उत्तरी अमेरिकी चराले बेरोजा र कीरा खान्छ। भालेले प्रेम प्रदर्शनमा मादालाई बीउ छिलेर दिन्छन्।

पेन्टेड बंटिङ्ग (Passerina ciris)

“रेनबो बंटिङ्ग” भनिने भाले निलो टाउको, रातो पेट, पहेंलो ढाड र हरियो पंखमा देखिन्छ। लजालु बोली तर मौसमी जोडी मिल्छ।

स्कार्लेट मकाउ (Ara macao)

सबैभन्दा ठूला र बुद्धिमानी पोपट, रातो शरीर र निलो–पहेंलो पंख भएको ३३ इन्च लामो चराले मान्छेको आवाजसमेत नक्कल गर्न सक्छ।

रेस्प्लेंडेन्ट क्वेट्जल (Pharomachrus mocinno)

अजटेक–माया संस्कृति अनुसार पवित्र चराले धातुमय हरियो–निलो चमक र रातो छाती देखाउँछ। प्रजनन समय भालेको लामो पुच्छर पलाउँछ।

रेनबो लोरिकिट (Trichoglossus moluccanus)

अष्ट्रेलियाको अग्लो रूखमा भेटिने अत्यन्त मैत्रीपूर्ण रङ्गीला पोपट। निलो टाउको, रातो छाती, हरियो पंख र पहेंलो घाँटी हुन्छ।

स्कार्लेट–छाती पराकिट (Neophema splendida)

दक्षिण र पश्चिम अष्ट्रेलियामा पाइने रातो छाती, निलो अनुहार र पहेंलो पेट भएको चराले सुक्खा क्षेत्रमा घाँसबाट पानी प्राप्त गर्छ।

फ्लेमिङ्गो (Phoenicopteridae)

एशिया, अफ्रिका र युरोपको तटीय क्षेत्रमा पाइने गुलाबी रंगको लामो खुट्टे चराले ठूलो झुण्डमा प्रजनन गर्छ र प्रख्यात एक खुट्टामा उभिने बानी छ।

गोल्डेन फिजेन्ट (Chrysolophus pictus)

“चाइनीज फिजेन्ट” भनिने सुनौलो टाउको र रातो छाती भएको ३.५ फिट लामो, बहुविवाही चराले १२ अण्डासम्म पार्छ।

निकोबार कबुतर (Caloenas nicobarica)

निकोबार टापुमा पाइने यो कबुतरमा चम्किलो हरियो, नीलो, रातो र बैजनी रङ हुन्छ। एक अण्डा पारिन्छ र जोडी मिलेर बच्चा पाल्छ।

निष्कर्ष: प्रकृतिका बाँच्ने इन्द्रेणी

अमेज़नका जंगलदेखि अष्ट्रेलियाका घाँसे मैदानसम्म, यी २६ रङ्गीन चराहरु प्रकृतिको सिर्जनात्मकताको प्रतिविम्ब हुन्। प्रत्येक चराको फरक रङ, बासस्थान र व्यवहारले पृथ्वीको जैविक विविधता देखाउँछन्। चरा अवलोकनमा रुचि राख्ने वा प्राकृतिक सौन्दर्य मन पराउने जो–कोहिर लागि यी पंखे रत्नहरु संरक्षणको प्रेरणा बनिरहेका छन्।